Wizyty domowe Lublin- pediatra/neonatolog

dr n.med. Marzena Kostuch

Tel. +48 505 129 655

            Czynniki pobudzające i zakłócające laktację                                                                                                                                                Tekst alternatywny    

 





Czynniki wpływające na lakację

 

Sukces karmienia piersią zależy od wielu czynników i składa się z kilku etapów.

 

LAKTOGENEZA I

 

Proces związany z inicjacją funkcji wydzielniczej gruczołu mlekowego zaczyna się już w ciąży, kiedy to rozpoczyna się przemiana nabłonka pęcherzyków mlecznych, który nie ma zdolności do wydzielania, w nabłonek wydzielniczy. Proces ten kończy się między 16. a 22. tygodniem ciąży i od tego czasu rozpoczyna się tzw . laktogeneza I czyli proces dojrzewania nabłonka wydzielniczego. W czasie laktogenezy I rozpoczyna się produkcja mleka przedporodowego (tzw. prepartum milk). Początkowo są to niewielkie ilości, które gromadzą się w przewodach mlecznych. Proces laktogenezy I może zostać zaburzony przez poród przedwczesny. Laktogeneza I trwa jeszcze w 1-2 dobie po urodzeniu dziecka.

 

 

LAKTOGENEZA II

 

W ciąży wysokie stężenie progesteronu i estrogenów zapobiega laktogennemu działaniu prolaktyny. Około 30-40 godziny po urodzeniu dziecka, rozpoczyna się laktogeneza II, którą zapoczątkowuje gwałtowny spadek stężenia progesteronu i estrogenów związany z wydaleniem łożyska, przy utrzymującym się wysokim stężeniu prolaktyny. W czasie laktogenezy II rozpoczyna się proces dojrzewania laktocytów. Dojrzałe laktocyty zaczynają wytwarzać duże ilości mleka, nawet do 750 ml w 5. dobie po porodzie. Klinicznie laktogeneza II objawia się nawałem.

 

Laktogeneza I i II regulowane są hormonalnie, niezależnie od woli matki i pojawiają się niezależnie czy matka karmi piersią czy nie.

Laktogeneza II może opóźniać się. O opóźnieniu laktogenezy II mówimy, gdy pojawia się po 72. godzinie od porodu.

 

Czynniki mogące doprowadzić do opóźnienia laktogenezy II

 

Ze strony matki

 

 

  1. Czynniki związane z ciążą i porodem

 

  • Cięcie cesarskie
  • Przedłużony II okres porodu powyżej 1 godziny i czas trwania porodu powyżej 14 godzin
  • Stres
  • Znieczulenie zewnątrzoponowe oraz stosowanie leków przeciwbólowych w czasie porodu
  • Nadmierna medykalizacja porodu
  • Zatrzymanie resztek łożyska w macicy

 

  1. Czynniki nie związane z porodem

 

  • Otyłość matki BMI ≥27 kg/m2
  • Cukrzyca, zwłaszcza insulinozależna
  • Starszy wiek matki
  • Niedoczynność tarczycy
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Operacje plastyczne piersi
  • Antykoncepcja dwuskładnikowa
  • Zespół wielotorbielowatych jajników

 

Ze strony dziecka

 

  1. Hypertrofia > 4,5 kg
  2. Wcześniactwo
  3. Poważne problemy zdrowotne u dziecka
  4. Karmienie dziecka mieszankami modyfikowanymi

 

Bezpośrednio po porodzie stężenie prolaktyny u kobiet karmiących i nie karmiących jest podobne i jest wysokie. Od 4. doby stężenie prolaktyny staje się zależne od stymulacji brodawek piersiowych. Odruch ten nosi nazwę odruchu prolaktynowego. Od 10 doby laktacji stężenie prolaktyny systematycznie zmniejsza się. Po 3 miesiącu laktacji stężenie prolaktyny wynosi 30-40 µg/ml. W tym czasie ssanie piersi zwiększa stężenie prolaktyny dwukrotnie.

 

LAKTACJA CZYLI LAKTOGENEZA III

 

Laktacja czyli laktogeneza III to utrzymanie wydzielania mleka na odpowiednim poziomie. Mleko osiąga ostateczny czyli „dojrzały” skład miedzy 10. a 14. dobą laktacji. Od około 14. doby objętość wytwarzanego pokarmu stabilizuje się, choć jest to zależne od wahań osobniczych. Najistotniejszym odruchem w regulacji laktacji staje się odruch oksytocynowy. Stężenie prolaktyny na tym etapie laktacji nie ma już wpływu na objętość wytwarzanego pokarmu. Odruch oksytocynowy wyzwala się pod wpływem ssania piersi oraz myśleniu o dziecku, widoku dziecka. Oksytocyna wydzielana jest w podwzgórzu, następnie dociera do tylnego płata przysadki mózgowej skąd drogą naczyń krwionośnych dostaje się do gruczołu piersiowego. W gruczole piersiowym pod wpływem oksytocyny następuje skurcz mięśni otaczających pęcherzyki i przewody mlekowe, powodując wypływ pokarmu.

 

Odruch oksytocynowy pobudza widok dziecka, myśl o dziecku, pozytywne myśli a hamuje stres, brak pewności, ból.

Regulacja wytwarzania pokarmu w czasie laktogenzy III zależna jest nie tylko od sprawnie działającego odruchu oksytocynowego ale również od mechanizmu autokrynnego związanego z wytwarzaniem się zwrotnego inhibitora laktacji (feedback inhibitor of lactation – FIL). Rola FIL polega na spowolnieniu produkcji mleka w czasie przepełnienia piersi. Pęcherzyki mleczne w czasie przepełnienia zaczynają wytwarzać FIL, który z kolei zaczyna spowalniać laktację. Im dłużej pierś jest przepełniona, tym więcej produkuje FIL, który spowalnia laktację. Natomiast im częściej pierś jest opróżniana, tym więcej produkuje mleka.

Stymulacja laktacji – Czynniki sprzyjające laktacji

 

W czasie karmienia piersią nie jest rzadkością występowanie niedoboru pokarmu. Niedobór pokarmu może być prawdziwy czyli rzeczywisty lub rzekomy. O prawdziwym niedoborze pokarmu myślimy wtedy, gdy u dziecka obserwuje się nieprawidłowe przyrosty masy ciała i zostały wykluczone czynniki ze strony dziecka warunkujące nieefektywne pobieranie pokarmu z piersi jak np. infekcje, zaburzenia mechanizmu ssania lub stany chorobowe prowadzące do nieefektywnego wykorzystania pokarmu np. wymioty czy biegunka.

 

W przypadku niedoboru pokarmu:

 

1. Uspokój się. Matka zestresowana nie będzie miała pokarmu ponieważ stres jest silnym czynnikiem hamującym laktację. Najważniejsze jest rozpoznanie sytuacji, znalezienie rozwiązania i wsparcie przekazane matce.

 

2. Poproś profesjonalistę o ocenę mechanizmu ssania. Prawidłowy mechanizm ssania to podstawa udanej laktacji. Często przyczyną problemów jest nieprawidłowy mechanizm ssania. Poprawa sposobu przystawienia dziecka do piersi radykalnie zwiększa objętość pokarmu w piersiach.

 

3. Zwiększ częstość przystawiania dziecka do piersi nawet co 1.5-2 godzin w dzień i co 3 godziny w nocy.

 

4. Karm z dwóch piersi. Przy każdym karmieniu obie piersi powinny być opróżnione do końca.

 

5. Odstaw smoczek uspokajacz do czasu poprawy laktacji.

 

6. Odstaw dopajanie, jeśli dziecko było dopajane, do czasu poprawy laktacji.

 

7. Poproś profesjonalistę o ocenę wędzidełka, jeśli jest skrócone, należy je podciąć.

 

8. Pomyśl o sobie, odpocznij, wyśpij się. Zmęczenie to silny czynnik, obok stresu, hamujący laktację. Należy zalecić matce pożywne posiłki, odpowiednią ilość wypijanych płynów.

 

9. Jeśli stymulacja laktacji polegająca na poprawie sposobu przystawienia dziecka do piersi i zwiększeniu częstości karmień nie przynosi efektu, dołącz odciąganie laktatorem, najlepiej elektrycznym. Najskuteczniejszy jest elektryczny laktator pracujący w trybie dwufazowym, w systemie symultanicznym. Praca z laktatorem jest bezwzględnie konieczna gdy dziecko ssie nieefektywnie lub wykazuje zaburzenia funkcji ssania. Pokarm odciąga się po karmieniu. Liczbę odciągnięć dostosowuje się do potrzeb dziecka i możliwości matki. Każda liczba odciągnięć laktatorem będzie lepsza od braku odciągnięć, jeśli sytuacja tego wymaga.

 

10. Aby dziecko ssało efektywnie, zapewnij odpowiednią podaż energii dziecku. Głodne dziecko może nie mieć siły by ssać. Dlatego jeśli stymulacja laktacji w ciągu 3-4 dni nie przynosi efektu, należy rozpocząć dokarmianie dziecka.

 

11. Wspomagająco zastosuj preparaty pobudzające laktację. Do naturalnych preparatów zwiększających laktację należą preparaty na bazie słodu jęczmiennego oraz wybrane zioła. Należy pamiętać, ze tego typu preparaty nie zastąpią prawidłowego przystawiania dziecka do piersi i prawidłowego postępowania w laktacji.

 

 

Przeczytaj też Wskaźniki skutecznego karmienia piersią

                      Jak pobudzić laktację ?

 

 

Żródło

Karmienie piersią w teorii i praktyce - red. M.Nehring-Gugulska, M.Żukoska-Rubik. A. Pietkiewicz

 



Potrzebujesz porady, niepokoi Cię stan zdrowia Twojego dziecka. Udzielam porad pediatrycznych, neonatologicznych i laktacyjnych w ramach odpłatnych teleporad oraz wizyt domowych.

 

Więcej przydatnych porad w zakresie zdrowia i chorób dzieci, porad laktacyjnych oraz wiele przydatnych informacji znajdziesz tutaj Spis treści bloga.

 

Dziękuję za przeczytanie mojego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszam do czytania mojego bloga ponownie. Jeśli uważasz, że informacje zawarte w artykule mogą być przydatne dla innych rodziców, proszę o udostępnienie i polubienie go w mediach społecznościowych. 

 

Treści z serwisu  www.pediatra-lublin.eu  mają na celu polepszenie wiedzy.Blog ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny, nie ma na celu zastąpienia kontaktu z lekarzem. Przed zastosowaniem się do porad  medycznych, zawartych na moim blogu  należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator bloga nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych na blogu.

Czynniki pobudzające i zakłócające laktację

11 kwietnia 2020
Sezon na infekcje w pełni. W leczeniu układu oddechowego często wykorzystujemy sprzęt do nebulizacji. czy każdy inhalator jest skuteczny i każdy możemy używać do wszystkich leków. O tym i innych praktycznych aspektach mówi artykuł "Jak wybrać właściwy nebulizator?"

© 2017 created with webwavecms.com

              Jeśli chcecie Państwo umówić                         wizytę:             

 

 

 

        +48 505 129 655