Wizyty domowe Lublin- pediatra/neonatolog

dr n.med. Marzena Kostuch

Tel. +48 505 129 655

     Noworodki przedwcześnie urodzone są  populacją niejednorodną o bardzo zróżnicowanych wymaganiach pokarmowych, będącą na różnym etapie rozwoju układu odpornościowego, z różnym ryzykiem wystąpienia zaburzeń rozwoju psychoruchowego i możliwych powikłań wcześniactwa takich jak  martwicze zapalenie jelit (NEC), sepsa, których ryzyko rośnie wraz ze spadkiem dojrzałości i masy ciała w chwili urodzenia.

 

     Mleko matki, która urodziła wcześniaka, różni się od mleka matki noworodka donoszonego. Mleko wcześniacze początkowo zawiera w swym składzie więcej białek, wolnych aminokwasów, sodu, ale w ciągu kilku tygodni ich stężenia ulegają obniżeniu. W mleku matek wcześniaków stwierdza się niższe stężenia wapnia, natomiast stężenie miedzi i cynku jest wyższe w pokarmie matek wcześniaków w porównaniu do pokarmu matek noworodków donoszonych. Zawartość pierwiastków śladowych w pokarmie matki wcześniaka nie różni się od stężeń tych pierwiastków w pokarmie matki noworodka donoszonego.

 

      Niezmiernie istotny dla noworodka przedwcześnie urodzonego jest rodzaj pokarmu, jaki otrzymuje. Mleko ludzkie jest złotym standardem w żywieniu noworodków donoszonych. Jest również rekomendowane w żywieniu wcześniaków ze względu na unikatowy skład białek i aminokwasów, dostosowany do potrzeb wcześniaków; unikatowy skład tłuszczów, które są łatwo absorbowane w przewodzie pokarmowym; odpowiedni profil kwasów tłuszczowych, które wpływają na rozwój noworodków przedwcześnie urodzonych. Udowodniono, że u wcześniaków, karmionych mlekiem kobiecym, rzadziej stwierdza się posocznicę o późnym początku, martwicze zapalenie jelit, retinopatię. Dzieci te rzadziej są hospitalizowane w pierwszym roku życia, mają lepsze wskaźniki rozwoju psychoruchowego, mniejsze ryzyko rozwoju zespołu metabolicznego, nadciśnienia tętniczego i cukrzycy w wieku późniejszym, w porównaniu do dzieci karmionych komercyjnymi mieszankami mlecznymi. Mleko ludzkie korzystnie wpływa na niedojrzały układ pokarmowy wcześniaka. Wykazano, że czynniki wzrostu, hormony, peptydy, aminokwasy oraz glikoproteiny zawarte w pokarmie kobiecym przyspieszają dojrzewanie przewodu pokarmowego noworodków przedwcześnie urodzonych. U noworodków karmionych mlekiem kobiecym żołądek opróżnia się szybciej w porównaniu do noworodków karmionych komercyjnymi mieszankami mlecznymi, tym samym wcześniaki karmione pokarmem kobiecym wcześniej osiągają pełne żywienie drogą przewodu pokarmowego i przestają być karmione parenteralnie. Jedną z najbardziej przekonujących korzyści, wynikających z karmienia wcześniaków mlekiem ludzkim, jest obserwowany spadek ryzyka martwiczego zapalenia jelit. Mechanizm ochronny mleka kobiecego jest wielokierunkowy. Funkcje ochronne pełnią sekrecyjna immunoglobulina A (sIgA) mleka kobiecego, laktoferyna, lizozym, czynniki wzrostu, oligosacharydy. Wykazano, że właściwości ochronne mleka kobiecego zależne są od efektu dawki. I tak podaż mleka kobiecego o objętości >50 ml/kg masy ciała zmniejsza ryzyko wystąpienia późnej posocznicy i martwiczego zapalenia jelit istotnie bardziej w porównaniu z podażą <50 ml/kg m.c. Wykazano również, że każde zwiększenie objętości mleka kobiecego w żywieniu wcześniaka o 10 ml/kg m.c. wiąże się ze zmniejszeniem ryzyka powtórnej hospitalizacji o 5%. Karmienie mlekiem kobiecym pełni również funkcję ochronną przed infekcjami. Liczne funkcjonalne składniki mleka ludzkiego, takie jak laktoferyna, lizozym, sIgA, interferon chronią organizm wcześniaka i zmniejszają ryzyko zachorowania na późną posocznicę czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Wykazano również, że karmienie mlekiem ludzkim zmniejsza ryzyko zachorowania na alergię. Wieloośrodkowe badania, obejmujące 777 noworodków przedwcześnie urodzonych z masą ciała <1850g, wykazały, że wśród dzieci obciążonych rodzinnym wywiadem alergicznym i karmionych pokarmem ludzkim występuje statystycznie istotne zmniejszenie częstości objawów, typowych dla alergii, w porównaniu z dziećmi karmionymi komercyjnymi mieszankami mlecznymi. Kolejną ważną korzyścią, wynikającą z karmienia mlekiem matki, jest powstająca silna więź pomiędzy matką a noworodkiem przedwcześnie urodzonym. Dla matki, której dziecko jest krytycznie chore i w stosunku do którego matka nie może sprawować funkcji opiekuńczej, ponieważ tę funkcję przejmuje personel medyczny, odciąganie pokarmu i dostarczanie go do szpitala stanowi namacalny wkład w opiekę nad dzieckiem. Znaczenie tej psychologicznej korzyści dla matki jest niedoceniane, choć jest dobrze udokumentowane w literaturze naukowej. Karmienie piersią umożliwia również kolonizację przewodu pokarmowego florą bakteryjną matki. Korzystny wpływ takiej kolonizacji udowodniono w szczególności w przypadku noworodków donoszonych. U wcześniaków prawidłowa kolonizacja przewodu pokarmowego florą bakteryjną z otoczenia matki, zaburzana jest przez stosowaną powszechnie u wcześniaków antybiotykoterapię.

 

     Alternatywą dla pokarmu własnej matki, w przypadku jego braku, jest pokarm kobiecy dawczyń z banku mleka kobiecego. Mimo że jest to w przeważającej większości pokarm matek, które urodziły noworodki donoszone i pochodzi z późniejszych okresów laktacji, jak również pewne korzystne składniki mleka ludzkiego zostały utracone w procesie pasteryzacji, to jednak wykazano szereg korzyści wynikających z karmienia pokarmem dawczyń w porównaniu z karmieniem komercyjnymi mieszankami mlecznymi.

 

Artykuł mojego autorstwa opublikowany w Biuletynie Komitetu Upowszechniania Karmienia Piersią w numerze 2/2015

 

Mleko ludzkie w żywieniu noworodków przedwcześnie urodzonych

01 lipca 2019

© 2017 created with webwavecms.com

              Jeśli chcecie Państwo umówić                         wizytę:             

 

 

 

        +48 505 129 655